Nieuws

Banken en verzekeraars keren geen klassieke provisie meer uit voor complexe en impactvolle producten aan zelfstandig adviseurs/bemiddelaars en de meeste adviseurs maken geen afspraken meer met aanbieders met een groot risico op sturing, zo blijkt uit onderzoek van de AFM van 9 juli 2015 over de naleving van het provisieverbod.

Om te onderzoeken of het provisieverbod in het intermediaire kanaal goed wordt nageleefd, heeft de AFM een aselecte steekproef getrokken. Deze steekproef bestaat uit 53 (middel)grote adviseurs, 9 aanbieders en 4 serviceproviders. Het provisieverbod financiële dienstverlening wordt in opdracht van het ministerie van Financiën in 2017 geëvalueerd.

In dit onderzoek is specifiek gekeken naar de naleving van het provisieverbod. De AFM zegt slechts bij enkele partijen afspraken en betaalstromen gezien te hebben die een groot risico in zich hebben dat de zelfstandig adviseur zich niet volledig op het belang van de klant kan richten.

Deze afspraken gaan onder meer over beheerwerkzaamheden voor tweede-pijlerpensioenportefeuilles en betalingen van aanbieders aan softwareleveranciers om hun financiële producten op te laten nemen in advies- en/of vergelijkingstools. "Deze afspraken zijn onder het provisieverbod niet meer toegestaan.

Daarnaast heeft de AFM betalingen van aanbieders gezien aan zusterorganisaties van zelfstandig adviseurs voor bijvoorbeeld marktonderzoek. Zelfstandig adviseurs en aanbieders moeten waarborgen inbouwen om belangenconflicten die deze betalingen met zich mee kunnen brengen zoveel mogelijk te voorkomen of te verkleinen", aldus de AFM.

Minister, Bent u u bereid om de regelgeving aan te passen voor startende zzp'ers, die zich nu binnen 13 weken na het einde van loondienst bij het UWV (Uitvoeringsorgaan werknemersverzekeringen) moeten aanmelden voor een vrijwillige verzekering, en deze aanmeldtermijn te verlengen tot 26 weken, zodat de zzp-er iets langer de tijd krijgt om zijn zaken op orde te krijgen in de drukke tijd van het opstarten van zijn onderneming? Zo ja, wanneer? Zo nee, waarom niet?

Antwoord
Startende zelfstandigen die uit een loondienst- of een uitkeringssituatie komen, kunnen hun verzekering voor de Ziektewet (ZW) en/of de Wet Werk en Inkomen naar arbeidsvermogen (Wet WIA) bij het UWV vrijwillig voortzetten.

Hiervoor geldt een aanmeldtermijn van 13 weken. Voorheen gold een aanmeldtermijn van 4 weken. Omdat deze termijn als te krap werd ervaren is deze termijn in 2008 verlengd tot 13 weken. Daardoor is de mogelijkheid om zich vrijwillig te verzekeren verruimd.

Ik heb eerder in mijn brief d.d. 3 april 20141 aangegeven dat ik geen voorstander ben van het verder verruimen van de aanmeldtermijn.

Het risico van het verlengen van de aanmeldtermijn is dat met name zzp'ers met 'slechte' risico's – zzp'ers die ziek of arbeidsongeschikt zijn dan wel dreigen te worden – zich aanmelden voor de vrijwillige verzekering bij het UWV (negatieve selectie).

Bij negatieve selectie ontstaat het risico dat, voor de vrijwillige verzekering noodzakelijke, risicosolidariteit wordt ondergraven. Dit leidt tot hogere premies voor de Ziektewet en daardoor juist tot een slechtere toegankelijkheid van deze verzekering.

Bij de vrijwillige WIA-verzekering leidt het daarbij tot een verdere stijging van de kruissubsidiëring, waardoor andere verzekerden, die geen zzp-er zijn, meer gaan meebetalen aan de hogere uitkeringslasten. Op dit ogenblik wordt al minder dan 60% van de uitkeringslasten van de vrijwillige WAO/WIA-verzekering opgebracht door premiebetalingen van zelfstandigen. Een verlenging van de aanmeldtermijn zou dit percentage verder verlagen.

In het kader van het IBO zzp en de motie Weyenberg[2], zal ik terugkomen op de verzekerbaarheid van het arbeidsongeschiktheidsrisico. Zoals ik uw Kamer mondeling heb laten weten tijdens het vragenuurtje dd. 30 juni, stuurt het kabinet het IBO zzp vergezeld van een kabinetsreactie na de zomer aan uw Kamer.

Was getekend

De Minister van Sociale Zaken

en Werkgelegenheid,
L.F. Asscher

Minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft vandaag in de Tweede Kamer laten weten dat hij niet van plan is om een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp'ers verplicht te stellen.

Uit een interview met Asscher in de Volkskrant van 27 juni had Kamerlid Steven van Weyenberg (D66) de indruk gekregen dat de minister een arbeidsongeschiktheidsverzekering verplicht wil stellen voor alle zzp'ers. De D66'er vindt het goed als zulke verzekeringen voor zpp'ers toegankelijker worden, bijvoorbeeld via het UWV. Toch zitten lang niet alle zelfstandigen volgens hem op een verplichte verzekering te wachten.

Asscher meldt dat het kabinet direct na het zomerreces komt met voorstellen om de positie van zelfstandigen op de arbeidsmarkt te verbeteren. Maar een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering zal daar niet bij zitten. Daarvoor zijn de verschillen tussen zzp'ers te groot.