De cijfers liegen er niet om. In 2024 meldde meer dan de helft van de ruim 8 miljoen werknemers in Nederland zich minstens één keer ziek. Gemiddeld waren zij ruim drie weken afwezig. Dat is vaker én langer dan in 2023. De kosten van verzuim kwamen vorig jaar uit op ruim 28,5 miljard euro voor de samenleving. En dat is alleen maar het deel dat we kunnen meten.
Werknemers in loondienst hebben een vangnet. Twee jaar loondoorbetaling, dan de WIA. Misschien niet ideaal, maar er is iets. Jij als zzp'er of DGA? Nul. Nada. De regels en verplichtingen bij ziekte gelden niet voor zelfstandigen. Zij zijn zelf verantwoordelijk voor hun herstel en inkomen tijdens ziekte. Dat staat letterlijk zo op de website van de Rijksoverheid.
Burn-out en psychische klachten: de motor achter de stijging
Wie denkt dat verzuim vooral gaat over griep en rugklachten, heeft het mis. Het verzuim door stressgerelateerde klachten is in de periode juli 2023 tot en met juni 2024 met 8% gestegen. Bijna een kwart van het totale verzuim in 2024 werd veroorzaakt door langdurige stressgerelateerde klachten.
Wat verder opvalt: 31% van de werknemers had de afgelopen twee jaar geldzorgen. Werkgevers zien dit als een privézaak en stellen er geen vragen over. Terwijl financiële stress inmiddels een van de grootste veroorzakers van langdurig verzuim is.
En dit raakt zzp'ers hard. Niet omdat ze eerder uitvallen, maar omdat er voor hen geen automatisch inkomen doorloopt als het misgaat.
WIA-instroom: nooit zo hoog als nu
Over 2024 komt het aantal WIA-aanvragen uit op 93.000. Dat is hoger dan ooit. In Nederland zijn er sinds de invoering van de WIA nog nooit zoveel uitkeringen voor arbeidsongeschiktheid aangevraagd.
Het aantal arbeidsongeschikten in de WIA is nog nooit zo hoog geweest. Vooral de blijvende stijging van de WIA-instroom van werknemers tot 35 jaar is zorgelijk. Deze groep is nog niet zo lang aan het werk en valt nu al langdurig uit.
De WIA is er voor werknemers in loondienst. Maar ook voor jou als zzp'er vertelt dit verhaal iets. Het laat zien wat er werkelijk gebeurt met mensen die langdurig uitvallen. En wat er dan ná twee jaar op de loer ligt als je géén inkomen hebt opgebouwd.
Wat betekent dit concreet voor jou als zzp'er of DGA?
Als je als zzp'er ziek wordt, loopt er geen loon door. Geen WW, geen Ziektewet, geen automatisch vangnet. In 2004 werd de laatste wettelijke AOV voor zelfstandigen, de WAZ, afgeschaft. Sindsdien regel je het zelf of je regelt het niet.
Voor de DGA geldt een subtiel verschil: als directeur-grootaandeelhouder is de bv verplicht om jouw loon door te betalen tijdens ziekte. Maar die verplichting geldt voor de BV. Als de BV onvoldoende cashflow heeft, is dat een papieren recht. En na twee jaar ben jij ook als DGA aangewezen op een WIA-uitkering via UWV of op wat jij zelf hebt geregeld.
Mijn conclusie: de urgentie is nu
De cijfers laten zien dat ziekte en langdurige uitval geen uitzondering zijn. Ze zijn structureel, ze stijgen, en ze treffen ook mensen die jong zijn en nooit verwacht hadden dat het hen zou overkomen.
Werknemers hebben een systeem dat hen opvangt. Imperfect, maar aanwezig. Jij als ondernemer hebt dat niet, tenzij jij het zelf inricht.
De slimste aanpak die ik dagelijks aanbeveel: combineer een AOV met een schenkkring of broodfonds voor de eerste twee jaar. De AOV vangt het langdurige risico op, het fonds dekt de eerste periode overbrugbaar. Samen heb je dan een vangnet dat past bij hoe jij werkt.
Wil je weten wat jouw specifieke situatie vraagt? Plan een gesprek. Zonder verkoopverhaal, gewoon doorrekenen wat voor jou werkt.
Bronnen: UWV Jaarverslag 2024 | Trendrapport Ziekteverzuim juni 2025 | Rijksoverheid.nl
Arnoud Wennekus helpt ZZP’ers en DGA’s van A tot Z hun inkomen te verzekeren bij ziekte door AOV te combineren met Broodfonds en schenkkringen.