Blog AOV

In het kort

• Een AOV is een keuzeproduct: niet één prijs, maar een uitkomst van knoppen die je zelf bedient.
• De grootste invloed op je premie: jouw beroep, je verzekerd bedrag, eindleeftijd en je leeftijd bij ingang. Sommige dingen kun je kiezen; sommige zijn een gegeven. Daaromheen werken drie lagen: jouw profiel, je polis-keuzes, en de kortingen.
• Laag 1: jouw profiel. Beroep, medische voorgeschiedenis en risicovolle hobbies.
• Laag 2: jouw polis-keuzes. Polisvorm, eigenrisico, indexering, premievrijstelling en contractduur.
• Laag 3: kortingen. Aflopend, stapelend of vervangend. Lastig inzichtelijk, vaak persoonlijk verschillend.
• Premies van collega-ZZP'ers vergelijken is bijna onmogelijk zonder rekening te houden met belasting, broodfonds, looptijd en tariefsysteem.

Waarom een AOV-premie nooit een vast bedrag is

"Joh, hoe zit dat nou eigenlijk met zo'n AOV? Mijn collega betaalt echt veel minder." Dat is een vraag die veel ondernemers stellen. Het voelt alsof een AOV één vaste prijs heeft, maar dat klopt niet.

Een AOV is een inkomensverzekering waarvan de premie wordt bepaald door keuzes in dekking, looptijd en persoonlijke situatie. Daardoor kan dezelfde verzekering bij twee ondernemers totaal anders uitpakken.

Wat bepaalt de premie van een AOV

De premie van een AOV wordt vooral bepaald door vier factoren: je beroep, het verzekerd bedrag, de eindleeftijd en de leeftijd waarop je instapt.

Het verzekerd bedrag bepaalt hoeveel inkomen je wilt beschermen. De eindleeftijd bepaalt tot wanneer je verzekerd bent. Je instapleeftijd bepaalt het risiconiveau van de premie. En je beroep bepaalt in welke risicoklasse je valt. Samen vormen deze vier de basis van elke berekening.

Waarom ZZP'ers en DGA's verschillende premies betalen

"Hoe kan het dat ik zoveel meer betaal dan iemand anders?" Dat verschil ontstaat door keuzes in dekking, wachttijd en kortingen. Ook het moment van afsluiten speelt mee.

Veel polissen starten met een aanvangskorting die in de eerste jaren afloopt. Daardoor kan dezelfde verzekering later duurder lijken, terwijl er bij een nieuwe polis weer een nieuwe aanvangskorting kan gelden.

Welke keuzes invloed hebben op je premie

Elke AOV bevat een aantal keuzes die direct invloed hebben op de premie. Beroepsdekking bepaalt of alleen je eigen werk wordt beoordeeld. De eigenrisicoperiode bepaalt hoe lang je zelf inkomen opvangt voordat de verzekering uitkeert.

Indexering zorgt dat je dekking meegroeit met inflatie. De uitkeringsdrempel bepaalt vanaf welk percentage arbeidsongeschiktheid je recht hebt op een uitkering.

Wat beroepsdekking betekent in de praktijk

Beroepsdekking betekent dat je alleen wordt beoordeeld op je eigen werk. Als je dat niet meer kunt doen, krijg je een uitkering.

Bij lichtere vormen wordt gekeken of je nog ander werk kunt doen dat bij je past. Dat maakt de premie lager, maar de dekking strenger op het moment dat het erop aankomt.

Waarom kortingen veel invloed kunnen hebben

Aanvangskortingen maken een AOV in het begin goedkoper, maar lopen vaak af. Daarnaast zijn er mantelkortingen via branches of organisaties en soms vitaliteitskortingen gekoppeld aan leefstijl of gedrag.

Welke korting je krijgt, hangt af van de verzekeraar en de route waarlangs je instapt. Ze stapelen of vervangen elkaar, en ze verschillen sterk per situatie.

Waarom AOV's lastig te vergelijken zijn

AOV's lijken op elkaar, maar verschillen in de praktijk door belastingvoordeel, polisopbouw en looptijd. Ook hanteren verzekeraars hun eigen tarieven, waardoor dezelfde dekking bij een andere partij een andere premie kan hebben.

Hoe kleine keuzes grote premieverschillen veroorzaken

Kleine aanpassingen in wachttijd, indexering of kortingen kunnen grote invloed hebben op de premie. Daardoor is de premie altijd een optelsom van meerdere keuzes, niet één vast bedrag.

Wat dit betekent voor jouw keuze als ondernemer

Een AOV-offerte is geen vaste prijs, maar het resultaat van keuzes en timing. De beste keuze is niet altijd de goedkoopste, maar de polis die past bij je inkomen, risico en zekerheid als ondernemer.

Waarom goede begeleiding belangrijk is

Bij een AOV moeten keuzes zorgvuldig worden gemaakt omdat ze lang doorwerken. Verkeerde keuzes kunnen later invloed hebben op je recht op uitkering, precies op het moment dat je die nodig hebt.

Wil je dieper inzicht?

Hieronder lees je het volledige verhaal achter de bovenstaande antwoorden: de drie grootste knoppen, de drie lagen waarin een premie wordt opgebouwd, een concreet rekenvoorbeeld, en de vijf redenen waarom vergelijken met een collega bijna onmogelijk is.

De drie lagen van een AOV-premie, in detail

Hieronder leg ik uit hoe een premie écht wordt opgebouwd. Niet om uitputtend te zijn, maar zodat je bij je volgende offerte begrijpt waar het getal vandaan komt, en waarom die collega-ZZP'er misschien echt iets anders betaalt dan jij.

De drie grootste knoppen: verzekerd bedrag, eindleeftijd, en je leeftijd

Voordat we de drie lagen induiken: er zijn drie variabelen die verreweg het meeste impact hebben op je premie. Het verzekerd bedrag, de eindleeftijd, en je leeftijd op het moment van ingang. Bij de eerste twee maak je zelf de keuze. De derde ligt vast en heeft toch een grote invloed.

De hoogte van het verzekerd bedrag. Hoeveel inkomen wil je per maand verzekerd zien als je uitvalt? 3.000 euro? 5.000 euro? De rest van de polis is opgebouwd rondom dit getal. Een hogere dekking is altijd duurder, maar te laag verzekerd betekent dat je bij uitval onvoldoende overhoudt om je vaste lasten te dragen.

De eindleeftijd waarop je dekking stopt. Tot welke leeftijd wil je verzekerd zijn? Tot 60? Tot 65? Tot je AOW-leeftijd? Hoe langer de looptijd, hoe meer risico je verzekert (oudere jaren zijn statistisch hoger risico) en dus hoe hoger de premie. Een polis tot 60 lijkt aantrekkelijk goedkoper, maar levert weinig op als je tot 67 je hypotheek moet betalen en op je 61e uitvalt.

Je leeftijd op het moment van ingang. Hier heb je geen keuze in, maar het effect is groot. Een gezonde 30-jarige betaalt voor dezelfde polis vaak duidelijk minder dan een 50-jarige. Dit is precies waarom uitstellen een dure beslissing kan zijn: je betaalt later niet alleen langer, je betaalt ook tegen een hoger tarief.

Deze drie bepalen het basisbedrag. Alle factoren die ik hieronder beschrijf, drukken die basis verder naar boven of beneden.

Laag 1: Jouw profiel

De eerste set factoren staat grotendeels los van wat je wilt. Het gaat om wat je doet en welke risico's je in je leven hebt. (Je leeftijd hoorde hier ook bij, maar die staat al hierboven bij de drie grootste knoppen.) De verzekeraar gebruikt dit om jouw individuele risico in te schatten.

• Beroep en feitelijke werkzaamheden. Verzekeraars delen beroepen in klassen, van laag risico (kantoor) tot hoog risico (bouw, zorg, ploegendiensten). Belangrijk: het gaat niet alleen om je beroepsnaam, maar om wat je écht doet. Een trainer die ook fysiek voorbeelden geeft, valt anders dan een trainer die uitsluitend doceert.
• Gezondheid en medische voorgeschiedenis. Bij elke aanvraag vul je een gezondheidsverklaring in. Bestaande klachten kunnen leiden tot uitsluitingen, premieopslagen of soms een afwijzing. Je gezondheid beïnvloedt dus niet rechtstreeks het basistarief, maar wel of (en onder welke voorwaarden) je geaccepteerd wordt. Hoe vollediger en zorgvuldiger ingevuld, hoe minder gedoe bij een latere claim.
• Risicovolle hobbies en sporten. Motorrijden, klimsporten, parachutespringen, duiken. Sommige hobbies leiden tot premieopslag of een uitsluiting. Eerlijk vermelden bij aanvraag is belangrijk, want bij een claim wordt erop gecontroleerd.

Veel van deze factoren liggen vast op het moment dat je een AOV gaat afsluiten. Je kunt ze niet "even aanpassen" om de premie te drukken. Wat je wél kunt doen: op tijd beginnen, zo jong en gezond mogelijk. Wachten is altijd duurder.

Laag 2: Jouw polis-keuzes

De tweede laag zijn de keuzes die jij maakt bij het opstellen van de polis. Hier zit veel ruimte. En hier wordt het ook ingewikkeld, omdat veel keuzes onderling samenhangen. Ik splits ze in twee groepen: keuzes over de vorm van de polis, en de financiële knoppen.

De vorm van de polis

• Beroepsdekking, passende of gangbare arbeid. De zwaarste keuze van je hele polis. Hoe lichter de dekking, hoe lager de premie. Maar ook hoe groter het risico dat je bij een claim te horen krijgt: "u kunt nog wat anders doen". Kort samengevat: Beroepsdekking: je eigen beroep staat centraal. Passende arbeid: werk dat redelijk bij je opleiding en ervaring past. Gangbare arbeid: alle werk dat je nog zou kunnen doen op de arbeidsmarkt.
• Sommen- versus schadeverzekering. In de Nederlandse AOV-markt is de sommenverzekering veruit de standaard. Bij een sommenverzekering krijg je een vooraf afgesproken bedrag, ongeacht je werkelijke inkomensverlies. Bij sommige verzekeraars bestaat ook een schadevariant: dan wordt achteraf gekeken wat je daadwerkelijke schade is. Een schadeverzekering is meestal goedkoper, maar kan meer discussie geven bij de vaststelling van de schade. Bij een sommenverzekering heb je die discussie niet.
• Uitkeringsdrempel (AO-percentage). Vanaf welk percentage arbeidsongeschiktheid keert de polis uit? Afhankelijk van de verzekeraar 25%, 35% of 45%. Bij sommige specifieke producten geldt een drempel van 80%. Een lagere drempel keert eerder uit, maar maakt de polis duurder. Een hoge drempel levert lagere premie, maar je krijgt pas iets als je echt vrijwel niks meer kunt.
• Stijgend of gelijkblijvend tarief. Bij een stijgend tarief begint je premie laag en groeit hij mee met je leeftijd. Bij een gelijkblijvend tarief betaal je vanaf dag 1 een hogere premie die over de hele looptijd niet meer beweegt. De stijgende premie voelt aantrekkelijk in jaar 1, maar pakt over de looptijd vaak duurder uit.

De financiële knoppen

• Eigenrisicoperiode (wachttijd). Hoe lang ben je bereid zelf je inkomen op te vangen voordat de verzekering gaat uitkeren? 30 dagen, 90 dagen, 365 dagen. Langere wachttijd betekent lagere premie, maar ook dat je een buffer moet hebben.
• Indexering van het verzekerd bedrag. Wil je dat je verzekerd bedrag jaarlijks mee-stijgt met de inflatie? Klinkt logisch, maar voegt direct premie toe. Niet indexeren betekent dat je polis na 10 jaar in koopkracht is uitgehold.
• Indexering tijdens uitkering. Een aparte keuze: als je arbeidsongeschikt raakt en uitkering ontvangt, stijgt die dan jaarlijks mee? Voor wie 20 jaar uitkeert, is het verschil groot. Voor de premie ook. Belangrijk om deze indexering direct te regelen, want eenmaal ziek kun je dit niet meer toevoegen aan je polis.
• Premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid. Hoef je tijdens een uitkering nog premie te betalen of niet? Als je premievrijstelling niet meeverzekert, blijf je premie betalen terwijl je ziek bent. Dat trekt direct van je netto besteedbare maandbedrag af, juist op het moment dat je inkomen al onder druk staat. Verzekeren kan op verschillende manieren. In de ouderwetse vorm moet je sowieso het eerste jaar van arbeidsongeschiktheid premie doorbetalen. Bij nieuwere polissen kun je premievrijstelling vanaf het einde van de wachttijd direct meeverzekeren. Logisch om mee te nemen, maar wel met een opslag op je standaardpremie.
• Specifieke uitsluitingen voor lagere premie. Hiermee wordt feitelijk bedoeld: het niet meeverzekeren van psychische klachten. Pas op. Als niet direct duidelijk is waardoor je klachten hebt en er geen psychische dekking is, dan keert de maatschappij niet uit. Ook in de periode waarin de medische objectiveerbaarheid nog onderzocht wordt, geldt geen coulance-dekking. Lage premie nu, een groot dekkingsgat straks.
• Contractduur. Een contract van 1, 3 of 5 jaar leverde van oudsher korting op tegenover een direct opzegbare polis. In de praktijk is de gemiddelde AOV inmiddels een 1-jaarscontract of zelfs per direct opzegbaar. Drie- of vijfjarige contracten zijn niet meer van deze tijd en kunnen bij nieuwe polissen bijna niet meer worden afgesloten.
• Betalingsfrequentie. Per maand, per kwartaal, halfjaarlijks of jaarlijks. Hoe minder vaak je betaalt, hoe lager de premie. Eén jaarbetaling kan een paar procent schelen.
• Zwangerschapsdekking. Niet elke AOV heeft zwangerschapsdekking, en de wachttijden ervoor verschillen per maatschappij. Dit gaat technisch gezien niet over de premie zelf, maar wel over wat je voor die premie krijgt. Belangrijk om mee te wegen bij je vergelijking.

Niet elke keuze is een prijsafweging

Sommige van deze knoppen voelen als "wel of niet luxe". Dat is een verkeerde framing. Indexering tijdens uitkering bijvoorbeeld is niet luxe, het is een kwestie van of je over 15 jaar nog kunt rondkomen van wat je nu verzekert. Goedkoop kiezen op het verkeerde punt is een dure beslissing.

Een AOV is geen prijs, maar een keuzeproduct. Niet één premie, maar een uitkomst van keuzes en kortingen.

Laag 3: Maak je gebruik van de kortingen op je AOV?

Kortingen zijn er, en verzekeraars bieden ze zeker actief aan. Maar ze zijn vaak lastig inzichtelijk: ze stapelen of vervangen elkaar, ze verschillen per verzekeraar, en wat in het ene geval voordelig uitpakt is in het andere geval juist nadelig. Hieronder de meest voorkomende.

• Aanvangskorting met aflopende structuur. Veel verzekeraars geven een aflopende korting over de eerste jaren van een nieuwe polis. Bijvoorbeeld 35% in jaar 1, 20% in jaar 2, 5% in jaar 3. Daarna vervalt deze. "Starterskorting" gaat dus zelden over de start van je onderneming, maar over de start van de polis. Een belangrijke reden waarom elke 3 jaar opnieuw beoordelen of oversluiten zinvol kan zijn.
• Vervangende en stapel-kortingen. Naast de aanvangskorting zijn er bij veel verzekeraars aanvullende of vervangende kortingen. Soms stapelen ze, soms sluiten ze elkaar uit. Wat in jouw geval voordeliger uitpakt, is een rekenexercitie per situatie. Eén korting van 20% is niet automatisch beter dan twee kortingen van 10% die wel of niet samen mogen.
• Mantelkorting. Een mantelkorting op een AOV is een collectiviteitskorting: je krijgt korting omdat je via een afgesproken groep of partner instapt, niet omdat je meerdere verzekeringen bij dezelfde verzekeraar hebt. Het kan gaan om een brancheorganisatie, ondernemersclub of samenwerkingspartner van de verzekeraar. Meestal enkele procenten korting, die over de looptijd flink kunnen tellen.
• Koppeling met je zorgverzekering. Bij sommige combinaties van zorgverzekeraar en AOV-verzekeraar wordt korting op de AOV-premie geboden. Het is niet breed standaard en hangt af van de specifieke combinatie, maar de moeite van het checken waard.
• Vitaliteits- en preventieprogramma's. Programma's zoals ASR Vitality of vergelijkbare initiatieven bieden korting bij gezonde leefstijl, sportbezoek, of gezonde voedingskeuzes. Niet voor iedereen, maar wel substantieel als je toch al zo leeft.
• Branche- en belangenverenigingen. Veel branche- en belangenverenigingen hebben mantelafspraken met verzekeraars. Lidmaatschap van een vakbond, brancheorganisatie of ondernemersclub kan automatisch enkele procenten korting opleveren. Het loont om dit te checken.

Let op: de "korting" voor het uitsluiten van de psyche

Zoals hierboven al genoemd bij de specifieke uitsluitingen verdient één korting een extra waarschuwing: het niet meeverzekeren van psychische klachten. Het lijkt de makkelijkste manier om snel een hoop premie te besparen, soms tientallen procenten. In de praktijk is het een erg risicovolle keuze.

Burn-out, depressie, angst en overspannenheid zijn statistisch een van de grootste oorzaken van langdurige arbeidsongeschiktheid onder zelfstandigen. Juist die dekking weglaten om een lagere premie te betalen, is een schijnvoordeel. En zoals eerder beschreven: bij klachten waarvan de oorzaak nog niet duidelijk is, geldt geen coulance. Geen dekking betekent dan geen uitkering. Wij raden deze keuze dan ook altijd af.

Waarom AOV premies zo verschillen tussen ZZP'ers

Terug naar het begin van dit blog. "Mijn collega-ZZP'er betaalt minder." Begrijpelijke reflex. Maar als je bovenstaande lagen kent, snap je ook waarom die vergelijking bijna altijd appels met peren is. Vijf redenen waarom.

• Het jaar in de looptijd verschilt. Door de aflopende kortingsstructuur (35% in jaar 1, 20% in jaar 2, 5% in jaar 3) betaalt iemand in zijn eerste jaar altijd minder dan dezelfde polis in jaar 4 of 5. Een collega in jaar 1 vergelijken met jouw polis in jaar 6 is geen eerlijke benchmark.
• Stijgend versus gelijkblijvend tarief. Twee identieke polissen, één met stijgend en één met gelijkblijvend tarief, lopen al snel uiteen. De stijgende premie begint laag en groeit naar boven. De gelijkblijvende premie ligt vanaf dag 1 hoger maar verandert niet meer. Vergelijken zonder dit te weten leidt tot verkeerde conclusies.
• Bruto premie, maar belastingvoordeel verschilt. AOV-premies zijn aftrekbaar voor de inkomstenbelasting (in box 1, als inkomensvoorziening), tegen je eigen marginale belastingtarief. Vergelijk je je bruto-premie met die van een collega-ZZP'er met een hoger inkomen, dan betaalt die collega netto misschien minder, terwijl je bruto hetzelfde bedrag ziet wegstromen. Ons progressieve belastingstelsel doet zijn werk.
• AOV versus broodfonds: heel andere wereld. Een broodfonds is geen verzekering. Je betaalt het privé vanuit je netto inkomen, je krijgt bij ziekte een netto schenking, en de uitkeringsduur is doorgaans maximaal 2 jaar. Een AOV is een verzekering: bruto premie betaald, fiscaal aftrekbaar, en bij een uitkering houdt de verzekeraar verplicht inkomstenbelasting en zorgverzekeringspremie in. Twee totaal verschillende stromen die zonder context niet te vergelijken zijn.
• De verzekeraar zelf maakt verschil. Voor dezelfde polis-keuzes vragen verzekeraars verschillende basistarieven. Eén maatschappij is structureel scherper geprijsd in beroep X dan de ander, en andersom in beroep Y. Welke verzekeraar je collega heeft, is op zichzelf al een variabele.

Hoe één keuze tientallen procenten kan schelen

Een concreet voorbeeld om te illustreren wat al deze knoppen samen kunnen doen. Twee polissen, zelfde persoon (40 jaar, gezond, zelfstandig consultant):

• Polis A: verzekerd bedrag 4.000 euro/maand, eindleeftijd 67, eigenrisico 30 dagen, indexering aan, premievrijstelling aan, jaarbetaling, geen kortingen verwerkt. Premie: rond 380 euro/maand.
• Polis B: zelfde verzekerd bedrag en eindleeftijd, eigenrisico 90 dagen, indexering tijdens uitkering uit, 5-jaars contract, jaarbetaling, mantelkorting via zorgverzekeraar, vitaliteitskorting. Premie: rond 230 euro/maand.

Verschil: 150 euro per maand bruto. Bij exact dezelfde verzekerde dekking. Niet omdat polis B "minder" is, maar omdat de keuzes anders gemaakt zijn én de kortingen daadwerkelijk benut.

Belangrijke nuance: dit zijn bruto bedragen. Een AOV-premie is aftrekbaar voor de inkomstenbelasting, dus het netto-effect is aanzienlijk kleiner. Afhankelijk van je belastingschijf is het netto-verschil ongeveer 50 tot 65 procent van het bruto-bedrag:

• Bij een belastingdruk van ongeveer 37% (de meeste zelfstandigen): netto circa 95 euro per maand, of 1.135 euro per jaar.
• Bij een belastingdruk van ongeveer 49,5% (hoge schijf): netto circa 76 euro per maand, of 910 euro per jaar.

Dat is over de looptijd nog steeds een substantieel bedrag. Maar wel een ander verhaal dan "ik bespaar 1.800 euro per jaar". Belasting telt.

Wat betekent dit voor jou?

Drie dingen die ik bij elk eerste gesprek probeer over te brengen.

Een offerte is geen vaste prijs. Het is een uitkomst van een serie keuzes en kortingen. Verander één variabele en het bedrag schuift mee.

Goedkoop kiezen op het verkeerde punt is duur. Korter verzekeren, geen indexering, hoog eigen risico. Klinkt allemaal als premie besparen, maar kan bij arbeidsongeschiktheid jarenlang doorwerken in een te lage of te korte uitkering.

De juiste polis vraagt om iemand die ze allemaal kent. En die kan vergelijken over verzekeraars heen, niet alleen binnen één.

Maar misschien wel het allerbelangrijkste: bij de aanvraag van een AOV moet een aantal dingen zorgvuldig voorbereid en in de goede volgorde gedaan worden, en goed worden begeleid. Anders krijg je misschien een verzekering waar je jarenlang voor betaalt, om er over 5 of 10 jaar bij ziekte achter te komen dat er niet wordt uitbetaald omdat je het niet goed hebt gedaan.

Daarbij wil je geholpen worden, en zekerheid hebben dat een uitkering ook daadwerkelijk komt. Wat je niet wilt: juist als je ziek en kwetsbaar bent, geen hulp krijgen, geen uitkering ontvangen, en boven op alles een juridische brief krijgen dat je iets niet goed hebt gedaan en dat daarom je claim is afgewezen. Of erger nog: in een frauderegister terechtkomen, en alle premies die je tot dat moment hebt betaald kwijt zijn.

Dát is waar een goede AOV-adviseur het verschil maakt. Niet alleen op de premie. Maar vooral op zekerheid van uitkering als het ooit nodig is.

---

Arnoud Wennekus helpt ZZP’ers en DGA’s van A tot Z hun inkomen te verzekeren bij ziekte door AOV te combineren met Broodfonds en schenkkringen.

---

You have no rights to post comments